Polska Akcja Humanitarna

Polska Akcja Humanitarna > Aktualności

O Tygodniu Edukacji Globalnej

piątek, 6 listopada 2009

Tydzień Edukacji Globalnej

Pod wspólną nazwą Tydzień Edukacji Globalnej kryje się szereg aktywności promujących, wdrażających czy też dopiero inicjujących edukację globalną w poszczególnych państwach członkowskich Rady Europy. Jest to tydzień imprez mających na celu zarówno promowanie samej dziedziny edukacji globalnej, jak i popularyzowanie podejmowanych w jej zakresie zagadnień.

Edukacja globalna – łączą nas globalne współzależności

U podstaw edukacji globalnej leży przekonanie, że ludzi żyjących w różnych krajach i na różnych kontynentach łączą wzajemne zależności, a współczesne problemy międzynarodowe dotyczą nas wszystkich, ponieważ każdy ma wpływ na to, w jakim świecie żyjemy.

Dzięki edukacji globalnej przekonujemy się, że będąc świadomymi i odpowiedzialnymi obywatelami regionu i kraju, możemy być jednocześnie świadomymi i odpowiedzialnymi obywatelami świata. Dowiadujemy się, jak indywidualne działania mogą wpływać na dobrobyt, pokój, sprawiedliwość i przestrzeganie praw człowieka na całym świecie.

Świat jest dziś mniejszy niż kiedykolwiek. Funkcjonujemy połączeni z innymi kontynentami na wiele sposobów:

• jako społeczeństwa – poprzez media i telekomunikację

• kulturalnie – poprzez migracje ludności, turystykę i komunikowanie się

• ekonomicznie – poprzez handel

Czy zdarzyło Ci się oglądać metki na twoich ubraniach? Skąd one pochodzą? Najczęściej znajdziesz pewnie napisy „Made in China”, “Made in Thailand” etc. Podobnie będzie, jeśli śledzić będziesz pochodzenie twojego komputera czy zabawek twoich dzieci. Coraz więcej używanych przez nas produktów pochodzi spoza Polski. Produkcja została prawie całkiem zglobalizowana i często przenosi się ją z miejsca na miejsce. Kupując te czy inne produkty decydujemy, gdzie trafią nasze pieniądze. Możemy wykorzystać zależności ekonomiczne tak, żeby wspierać firmy i producentów, którzy stwarzają ludziom dobre warunki pracy i możliwość zrównoważonego rozwoju społeczności.

• środowiskowo – dzielimy jedną planetę

• politycznie – poprzez relacje i prawo międzynarodowe

Zależności polityczne stają się dla nas coraz bardziej widoczne i oczywiste. Coraz więcej decyzji jest podejmowanych na poziomie ponadnarodowym. Unia Europejska i organizacje międzynarodowe takie jak ONZ czy Bank Światowy mają coraz więcej do powiedzenia. Krajom jest coraz trudniej izolować się od reszty świata. Zimbabwe, od lat rządzone przez dyktatora i ignorujące naciski opinii światowej, teraz stara się przynajmniej stwarzać pozory demokracji. Nawet potężne Chiny coraz dotkliwiej odczuwają krytykę płynącą od liderów państw i zwykłych ludzi z całego świata. Jako obywatele Polski, która wchodzi w skład wielu międzynarodowych organizacji, również mamy wpływ na kształt światowej polityki.

DLACZEGO WARTO MÓWIĆ O GLOBALNYCH WSPÓŁZALEŻNOŚCIACH?

Świadomość wymienionych powyżej powiązań ułatwia młodym ludziom zrozumienie procesów zachodzących w świecie, a co za tym idzie zachęca do przyjmowania aktywnej postawy wobec otaczającej ich rzeczywistości.

Zaangażuj swoja szkołę w Tydzień Edukacji Globalnej!

Szczegółowe tematy poruszane w obrębie edukacji globalnej:

1. Zrównoważony rozwój
2. Wspieranie rozwoju krajów Południa – realizacja Milenijnych Celów Rozwoju
3. Prawa człowieka (np. prawo do wody, prawo do edukacji, prawo do rozwoju, prawa społeczno-ekonomiczne)
4. Edukacja międzykulturowa
5. Ubóstwo
6. Konflikty i pokój
7. Migracje
8. Sprawiedliwy handel (fair trade)
9. Odpowiedzialna konsumpcja
10. Etyczna moda
11. Zmiany klimatu
12. Temat przewodni tegorocznej edycji TEG – Żywność dla wszystkich (kryzys żywnościowy, suwerenność żywnościowa)

1. Zrównoważony rozwój

Zrównoważony rozwój to taki, który służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb społeczeństw, przy zachowaniu równowagi środowiska naturalnego. Oznacza to racjonalne zarządzanie dostępnymi zasobami naturalnymi, takimi jak woda, surowce mineralne czy nie zanieczyszczone powietrze. Eksploatacja tych zasobów na użytek człowieka nie może bowiem prowadzić do ich unicestwienia.

2. Wspieranie rozwoju krajów Południa – realizacja Milenijnych Celów Rozwoju

Milenijne Cele Rozwoju (Millennium Development Goals, MDG) zostały przyjęte w Deklaracji Milenijnej przez przywódców 189 państw na szczycie Organizacji Narodów Zjednoczonych w 2000 roku.

Osiem Milenijnych Celów to zobowiązanie społeczności międzynarodowej, w tym Polski, do redukcji ubóstwa i głodu, zapewnienia równego statusu kobiet i mężczyzn, poprawy stanu zdrowia, poprawy stanu edukacji, walki z AIDS, ochrony środowiska naturalnego a także zbudowania globalnego partnerstwa między narodami na rzecz rozwoju. Zobowiązania dotyczą spełnienia wyznaczonych celów do 2015 roku zarówno przez kraje rozwijające się, kraje w okresie transformacji, jak i państwa wysoko rozwinięte.

Polska przyjęła Deklarację Milenijną, co oznacza zobowiązanie naszego kraju do dokonania wysiłku, aby osiem celów Deklaracji zostało zrealizowanych do 2015 roku. Najważniejszym celem jest zmniejszenie liczby osób żyjących w warunkach skrajnego ubóstwa, czyli za mniej niż jednego dolara dziennie - obecnie jest to około 1.2 mld ludzi na świecie. Polska pomoc zagraniczna ma za zadanie przyczynianie się do szeroko rozumianego rozwoju społeczno - gospodarczego krajów partnerskich w różnych dziedzinach. Wiele projektów polskiej pomocy służy bezpośrednio lub pośrednio realizacji Milenijnych Celów Rozwoju.

Więcej informacji na stronie:www.akcjaedukacja.pl

3. Prawa człowieka

Koncepcja praw człowieka zakłada, że każdemu człowiekowi przysługują pewne prawa, wynikające z godności człowieka. Prawa te są niezbywalne (nie można się ich zrzec), nienaruszalne (istnieją niezależnie od władzy i nie mogą być przez nią regulowane), naturalne i niepodzielne. Państwu przypisuje się rolę instytucji, której zadaniem jest ochrona owych praw.

- prawo do wody

Dostęp do wody pitnej jest niezbędnym warunkiem rozwoju społeczeństw i walki z ubóstwem. Bez zaspokojenia tej potrzeby rozwój edukacji i opieki zdrowotnej jest niemożliwy. Dla większości z nas swobodny dostęp do wody pitnej jest czymś oczywistym. Każdego dnia zużywamy olbrzymie jej ilości - gotując, myjąc się, piorąc, zmywając. Tymczasem około 850 milionów ludzi, w różnych zakątkach świata, nie ma dostępu do wody, czego bezpośrednim efektem są cierpienia, choroby i powolna śmierć, która każdego dnia zabiera ok. 6000 dzieci.

Więcej informacji na stronie: www.wodapitna.pl

- prawo do edukacji

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, przyjęta w 1948 r., uznaje edukację za podstawowe prawo człowieka. Oznacza to, ze każdy człowiek na świecie ma prawo do otrzymania darmowej edukacji przynajmniej na poziomie podstawowym. Konwencja o Prawach Dziecka mówi że wszystkie dzieci maja prawo do edukacji, która przygotuje je do aktywnego, odpowiedzialnego życia w wolnym społeczeństwie, szanującym środowisko i godność innych.

- prawa ekonomiczne

Warto przypomnieć, że z łamaniem praw człowieka mamy do czynienia nie tylko w przypadku więźniów politycznych, ale często także w przypadku tysięcy pracowników szyjących nasze dżinsy, t-shirty, uprawiających czy zbierających banany, ziarna kawy i kakao. Pomimo aktywnego uczestnictwa w zglobalizowanej gospodarce nie doświadczają oni często wartości i praw uznanych za podstawowe, takich jak wolność stowarzyszeń, prawo do rokowań zbiorowych czy brak pracy przymusowej i dyskryminacji przy zatrudnieniu. Ich życie jest podporządkowane zasadom rynku, którego tempo przyśpiesza wraz z wzrastającą konsumpcją. Stąd też niesłychanie istotne jest dostrzeżenie faktu, że istotnym elementem układu sił, wpływającym na zasady panujące na rynku, są często indywidualne decyzje konsumenckie. Te indywidualne wybory, dokonywane przed dokonaniem zakupu, zaczęły być postrzegane jako akt woli, który może stać się świadomym narzędziem nacisku na aktorów rynku światowego, jakimi są państwa oraz koncerny międzynarodowe.

4. Edukacja międzykulturowa

Bezwarunkowym beneficjentem dzisiejszego globalnego porządku społeczno-ekonomicznego są kraje bogacącej się Północy. Dla wielu społeczności globalnego Południa nowy porządek (będący efektem spuścizny upadku kolonialnego podziału świata, dwóch światowych konfliktów, następnie załamania się binarnego układu sił w powojennym świecie co razem zaowocowało rozbiciem lub terytorialnym przemieszczeniem wielu grup etnicznych czy kulturowych, ale również wyodrębnianiem się kolejnych autonomicznych społeczności) stał się przyczyną nędzy i dyskryminacji. Stąd wielkie rzesze migrantów szukają lepszego życia w krajach rozwiniętych. Społeczeństwa wieloetniczne i multikulturowe, w świecie zachodnim są już faktem. Edukacja międzykulturowa ma na celu nauczenie obywateli umiejętności życia w nowych społeczeństwach, akceptacji odmienności i tolerancji dla różnorodności religijnej czy obyczajowej, co jest niezbędnym warunkiem dalszego współistnienia i rozwoju wszystkich obywateli świata.

Więcej informacji na stronie: http://miedzykulturowa.org.pl/

5. Ubóstwo

Ubóstwo ma wiele twarzy, które zmieniają się w zależności od miejsca i czasu, jednak zawsze wyklucza z życia społecznego. Brak podstawowych środków do życia, niemożność zapewnienia sobie podstawowych dóbr, nie pozwala na jakąkolwiek partycypację w życiu społecznym.

Więcej informacji na stronie: http://ubostwo.pl/

6. Konflikty i pokój

Na skutek działań elit politycznych czy religijnych fundamentalistów ludzie na całym świecie cierpią z powodu wojen. Zagrożenia jakie niosą ze sobą konflikty to nie tylko śmierć czy rany odniesione bezpośrednio w wyniku działań zbrojnych, ale również utrata dachu nad głową, zniszczenia źródeł utrzymania, utrata najbliższych. Ludzie zmuszeni są do opuszczenia swoich stron rodzinnych i udania się w niepewną drogę uciekając przed wojną w poszukiwaniu bezpieczniejszego miejsca. Zniszczenia jakie niosą konflikty nie leżą tylko w strefie materialnej. W czasie wojny zanikają normy społeczne, demoralizują się całe społeczeństwa na przestrzeni nawet kilku pokoleń. Rosną mury nienawiści między ludźmi. Odbudowanie więzi i norm pozwalających na pokojowe współistnienie po zakończeniu działań zbrojnych jest trudniejsze od odbudowy zbombardowanej infrastruktury.

7. Migracje

Obecny dwubiegunowy porządek świata to dwie nie przystające do siebie rzeczywistości. Obok stabilnych krajów istnieją rozległe rejony globu targane wojnami, konfliktami wewnętrznymi czy katastrofami naturalnymi. W opozycji do krajów bogatych istnieją obszary skrajnego ubóstwa, głodu czy nawet braku wody. Obok społeczeństw demokratycznych i otwartych istnieją społeczeństwa ideologicznie czy religijnie zamknięte i nieufne, gdzie jakakolwiek odmienność może grozić śmiercią. Dla wielu milionów ludzi jedyną nadzieją na godne życie jest opuszczenie ojczyzny i ucieczka do innego kraju.

Więcej informacji na stronach:
http://refugee.pl/
http://www.uchodzcydoszkoly.pl/

8. Sprawiedliwy handel (fair trade)

Główne założenia Sprawiedliwego Handlu to oferowanie lepszych warunków handlowych oraz ochrona praw nieuprzywilejowanych producentów i pracowników z krajów globalnego Południa. Poza korzystną ceną, producenci otrzymują od partnerów handlowych wsparcie, aby móc prowadzić swoją działalność w sposób zrównoważony, bezpieczny dla ludzi i środowiska, oraz rozwijać swoją społeczność na zasadach demokratycznych.

Więcej informacji na stronie: http://fairtrade.org.pl

9. Odpowiedzialna konsumpcja

Nasze codzienne zakupy, czy tego chcemy czy nie, mają bezpośredni wpływ na życie nasze i naszej społeczności, ludzi na drugim końcu świata i tych, którzy przyjdą po nas. Podejmując świadome decyzje konsumenckie, przyczyniamy się do budowania rzeczywistości takiej, w jakiej chcielibyśmy żyć.

Więcej informacji na stronie: http://efte.org/

10. Etyczna moda

Miliony ludzi zatrudnionych w przemyśle odzieżowym pracuje w trudnych warunkach i zarabia mniej niż im potrzeba na godne życie. Pracodawcy nie respektują ich praw, każą im pracować coraz szybciej i dłużej, żeby sprostać wymaganiom firm odzieżowych z całego świata. One też są poddane ogromnej presji, konkurując ze sobą pod względem ceny, jakości i szybkości reakcji za zmiany upodobań klientów. Wybór klienta jakie ubrania kupuje, a produktów jakich firm unika, ma wpływ na zmianę polityki zatrudnieniowej czy producenckiej odzieżowych koncernów, których zyski zależą konsumenckich decyzji.

Więcej informacji na stronie: http://modnieietycznie.pl/

11. Zmiany klimatu

Zmiany klimatu nie pozostają bez wpływu na życie ludzi na ziemi. Powiększające się obszary suszy niszczą lokalne rolnictwo w państwach afrykańskich, pozbawiając mieszkańców jedynego środka utrzymania. Całe społeczności, których rolnicze tereny zostały wyjałowione na skutek suszy, zmuszone są do migracji, ze wszystkimi konsekwencjami tego kroku. W katastrofach naturalnych, będących wynikiem zmian klimatycznych, w jednej chwili tracą życie tysiące ludzi , a ci którym uda się ocaleć, są pozbawieni dachu nad głową, dobytku i szans na przetrwanie.

Więcej informacji na stronie:
http://koalicjaklimatyczna.org/
http://ziemianarozdrozu.pl/

12. Temat przewodni tegorocznej edycji TEG – Żywność dla wszystkich (kryzys żywnościowy, suwerenność żywnościowa)

Kryzys żywnościowy to najbardziej dramatyczny przejaw globalnego załamania gospodarczego. Miliony ludzi są zagrożone śmiercią głodową, miliony innych, aby przeżyć, zostaną zmuszone do emigracji. Zagrożenie głodem wzbiera na sile, mimo że obecna światowa produkcja żywności pozwoliłaby na wykarmienie populacji trzykrotnie większej od tej, która dziś zamieszkuje Ziemie. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest liberalizacja, której efektem jest całkowite urynkowienie produkcji i handlu żywnością. Wytworzony w jej konsekwencji nieefektywny i niesprawiedliwy system dystrybucji żywności na świecie jest jedną z przyczyn głodu. Problem głodu nie polega więc na braku żywności, a na braku do niej dostępu dla wielu milionów ludzi. Brak inwestycji w infrastrukturę rolniczą krajów globalnego Południa, przejmowanie gruntów rolnych Afryki przez wielkie koncerny, aby rozpocząć tam produkcję biopaliw, czy wreszcie import tańszych subsydiowanych produktów spożywczych, powoduje rozkład lokalnego rolnictwa. Rolnicy pozbawieni w ten sposób źródła pożywienia czy jakiegokolwiek dochodu stają w obliczu zagrożenia biologicznego przetrwania.

wersja do druku